Een sta-op-stoel is een herkenbaar voorbeeld van ondersteunende technologie die mensen zelf kunnen aanschaffen. De stoel helpt iemand om vanuit een zittende positie overeind te komen. Dat kan prettig zijn wanneer opstaan steeds meer kracht of inspanning vraagt.

De waarde zit uiteindelijk in wat die ondersteuning mogelijk maakt. Iemand kan zelfstandig opstaan om een glas water te pakken, naar het toilet te gaan of de deur open te doen. Een beweging die voor jou en mij klein lijkt, kan daardoor veel betekenen voor de zelfstandigheid van de gebruiker gedurende de dag.

Tegelijkertijd moet je ook bij zo'n bekend hulpmiddel goed kijken. Past de stoel bij de lichaamsbouw en mogelijkheden van de gebruiker? Staat hij op een logische plek? Kan iemand hem veilig bedienen? En blijft voldoende bewegen onderdeel van de dag? Zelf een hulpmiddel aanschaffen geeft veel vrijheid, en vraagt ook om aandacht voor de vraag of het echt past bij de persoon die het gaat gebruiken.

Een smartwatch kom ik regelmatig tegen bij wat jongere cliënten. Zo'n horloge kan stappen tellen, herinneringen geven, activiteiten bijhouden en gegevens verzamelen over bijvoorbeeld hartslag of slaap.

Die informatie kan iemand helpen bewuster naar het eigen gedrag te kijken. Voor de één werkt een dagelijks stappendoel motiverend. Een ander merkt juist dat alle cijfers en meldingen onrust geven. Dezelfde technologie kan dus voor twee mensen een heel andere betekenis hebben.

De gegevens van een smartwatch geven geen volledig beeld van iemands gezondheid. Ze kunnen wel aanleiding zijn voor een goed gesprek. Herkent iemand het patroon dat zichtbaar wordt? Verandert de informatie iets aan het gedrag? En helpt het horloge bij een doel dat voor deze persoon belangrijk is?

Dat laatste vind ik steeds opnieuw de belangrijkste vraag.

Ondersteunende technologie begint vaak buiten de professionele zorg. Mensen kopen zelf een hulpmiddel, downloaden een app of verbinden apparaten met elkaar. Soms gebeurt dat vanwege een concrete beperking. In andere gevallen gebruikt iemand de technologie al jaren voordat er een zorgvraag ontstaat.

Voor zorgprofessionals ligt daar een interessante kans. Een deel van de oplossing staat misschien al in de woonkamer, hangt naast de voordeur, zit om de pols of in de broekzak van de cliënt. Dat vraagt om nieuwsgierigheid. Welke technologie gebruikt iemand al? Waarvoor? Wat gaat gemakkelijk? Welke functies gebruikt iemand misschien nog helemaal niet? En welke rol speelt het apparaat in zelfstandigheid, veiligheid, structuur, sociaal contact of welzijn?

Wanneer je daar bewust naar vraagt, kijk je anders naar zorgtechnologie. Je begint minder snel bij het aanbod van jouw werkgever en veel vaker bij het leven dat iemand al leidt.

Probeer dit eens uit bij je volgende cliëntcontact.
Kies bij jouw cliënt thuis één apparaat dat je ziet en vraag waarvoor de cliënt het gebruikt en wat het mogelijk maakt. Misschien ontdek je een functie of oplossing waar je zelf nog niet aan had gedacht. Deel die ontdekking vervolgens eens met een collega. Zo groeit jullie gezamenlijke blik op technologie in de zorg, gewoon vanuit voorbeelden uit de dagelijkse praktijk.

In mijn volgende blogs blijf ik die praktijk verder onderzoeken. Wil je die artikelen blijven volgen? Iedere week deel ik nieuwe voorbeelden, ervaringen en praktische lessen uit bijna tien jaar werken en leren met zorgtechnologie.

Welke alledaagse technologie heeft jou of een cliënt onverwachts geholpen? Deel hieronder jouw voorbeeld met mij.

Zorgtechnologie is vaak dichterbij dan je denkt.