Begin breed en vraag welke apparaten en digitale toepassingen iemand al gebruikt. Begin bijvoorbeeld bij de magnetron en televisie, en kijk vervolgens naar een smartphone, tablet, smartwatch, slimme deurbel, personenalarmering of digitale agenda. Vaak helpt het om voorbeelden te noemen, omdat cliënten niet alles wat ze gebruiken zelf als ‘technologie’ zien.

Vraag vervolgens door. Waarvoor gebruikt iemand deze apparaten? Wat gaat gemakkelijk en waarbij is hulp nodig? Zo krijg je een veel beter beeld van de digitale vaardigheden van een cliënt dan wanneer je alleen vraagt of iemand handig is met technologie. Je ontdekt bovendien welke toepassingen al onderdeel zijn van het dagelijks leven. Dat kan waardevolle informatie opleveren wanneer je later onderzoekt welke zorgtechnologie passend is.

2. Wie helpt u als iets niet lukt?

Dit vind ik een van de belangrijkste vragen. Het gesprek over zorgtechnologie begint bij wat voor de cliënt belangrijk is. Misschien wil iemand zelfstandig de medicatie blijven innemen, zelf de dag indelen, veilig alleen thuis kunnen zijn of contact blijven houden met familie.

Vanuit die wens kun je samen onderzoeken welke ondersteuning een toegevoegde waarde heeft. Zo blijft het zorgdoel leidend en kijk je vervolgens welke vorm van ondersteuning daarbij past. Zorgtechnologie kan één (of een deel) van de middelen zijn om dat doel te bereiken.

5. Hoe ziet een gewone dag eruit?

Een technologie kan op papier perfect lijken en in de praktijk toch minder goed aansluiten. Daarom is het belangrijk om te weten hoe het dagelijks leven van de cliënt eruitziet. Vraag naar vaste momenten, slaapritme, activiteiten, maaltijden en gewoonten. Wanneer staat iemand op? Is iemand overdag vaak thuis? Waar liggen telefoon of tablet meestal? Staat de televisie altijd aan? En op welke momenten is ondersteuning vooral nodig?

Een medicijndispenser werkt bijvoorbeeld goed wanneer de cliënt rond het uitgiftemoment in de buurt van het apparaat is en het signaal herkent. Een visuele herinnering heeft vooral effect wanneer iemand gewend is om op het betreffende apparaat te kijken. De dagelijkse routine bepaalt daardoor voor een belangrijk deel of een technologie passend is. Hoe beter de toepassing aansluit op het leven van de cliënt, hoe groter de kans dat iemand ermee uit de voeten kan.

6. Hoe zou u het vinden als u dit met een hulpmiddel zelf kan blijven doen?

Technologie in de zorg verandert soms ook de manier waarop iemand contact heeft met een zorgprofessional. Denk aan beeldzorg, monitoring of digitale begeleiding. Voor de ene cliënt voelt dat prettig en zelfstandig, terwijl een ander bang is persoonlijk contact te verliezen.

Vraag daarom hoe de cliënt daartegen aankijkt. Waar voelt iemand zich prettig bij? Welke verwachtingen zijn er? Zijn er zorgen? En in welke situaties heeft persoonlijk contact op locatie de voorkeur? Geef ruimte voor twijfel en nieuwsgierigheid. Soms helpt het om een toepassing eerst samen uit te proberen en daarna opnieuw te bespreken hoe het bevalt.

Samen beslissen hoort ook bij de inzet van zorgtechnologie.

7. Wat spreken we af als de zorgtechnologie niet werkt?